سه شنبه, 03 بهمن 1396 23:21

پشیمانی میرزا حسین نوری از نامگذاری یک کتاب

۱۴ دی ؛ ولادت محدث نوری


خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:
 
۱۴ دی ۱۲۱۷ روز ولادت دانشمند رجالی و محدث برجسته شیعه «میرزا حسین نوری طبرستانی» است. شهرت وی بیشتر بخاطر تالیف سه کتاب "مستدرک الوسائل، "فصل الخطاب فی تحریف کتاب رب الارباب" و "لؤلؤ و مرجان" است. بدین مناسبت زندگی نامه مختصری از این عالم گرانقدر برای خوانندگان ابنا در پی می آید.
 
زندگی‌نامه
 
میرزا حسین بن محمد تقی بن علی محمد نوری طبرسی (۱۲۵۴-۱۳۲۰ق) معروف به «محدث نوری» از محدثان برجسته و رجالیان بزرگ شیعه در قرن چهاردهم هجری محسوب می شود.  بسیاری در رد این نظریه نوشتند.
 
وی در ۱۸ شوال سال ۱۲۵۴ق. در روستای یالو از توابع شهرستان نور در استان مازندران ایران به دنیا آمد.[۱] از همان کودکی به درس فقیه بزرگ، «ملا محمدعلی محلاتی» راه یافت و بخشی از علوم دینی را فرا گرفت. در آغاز جوانی به تهران سفر کرد تا از علمای بزرگ آن شهر نظیر شیخ عبدالرحیم بروجردی بهره‌مند گردد و با دختر همو ازدواج کرد.[۲] نوری به سال ۱۲۷۳ق. در ۱۹ سالگی عازم نجف اشرف شد. چهار سال در آن شهر ماند و پس از آن به ایران بازگشت.
 
وی یک سال بیشتر نتوانست در ایران بماند و در سال ۱۲۷۸ق. دوباره به عراق بازگشت و به محضر درس عالم بزرگ «شیخ عبدالحسین تهرانی» مشهور به شیخ العراقین در شهر کربلا راه یافت و بعد از آن به دنبال استاد به شهر کاظمین سفر کرد و دو سال در آن جا ماند.
 
در سال ۱۲۸۴ق. به قصد زیارت امام رضا(ع) به ایران بازگشت و عازم مشهد مقدس شد. دو سال بعد در سال ۱۲۸۶ق. به عراق بازگشت و پس از آن، برای دومین بار به زیارت خانه خدا رفت و بعد از بازگشت به عراق، پای درس «میرزای شیرازی» حاضر شد. چون میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۱ق. به سامرا مهاجرت کرد، محدث نوری نیز در سال بعد همراه دیگر استادش فتح علی سلطان آبادی و دامادش شیخ فضل الله نوری به سامرا رفت. در سال ۱۳۱۴ق. به نجف اشرف بازگشت و تا آخر عمر در آن شهر باقی ماند.[۳]
 
وی در شب چهارشنبه ۲۷ جمادی الثانی در سال ۱۳۲۰ هجری در نجف اشرف درگذشت و در صحن حرم علی بن ابیطالب(ع) به خاک سپرده شد.[۴]مراتب علمی و تقوای او را عالمان دینی و شاگردانش بسیار ستوده‌اند.[۵]
 
اساتید و شاگردان
 
اساتید مهم ایشان عبارتند از: ملا محمد علی محلاتی، شیخ عبدالرحیم بروجردی، شیخ عبدالحسین تهرانی، شیخ مرتضی انصاری، میرزای شیرازی، فتح علی سلطان آبادی.[۶]
 
برخی از شاگردان وی نیز بدین شرح می باشند: شیخ عباس قمی صاحب مفاتیح الجنان، آقا بزرگ تهرانی صاحب کتاب الذریعة، شیخ اسماعیل ابن شیخ محمد باقر اصفهانی.[۷]
 
تألیفات
 
* مستدرک الوسائل؛ مشهورترین تألیف محدث نوری در استدراک و تتمیم وسائل الشیعه اثر شیخ حر عاملی نگاشته شده است.
 
* فصل الخطاب؛ این کتاب، از کتابهای جنجال برانگیز جهان تشیع است و محدث نوری در 28 جمادى الثانية سال 1292ق. از تالیف آن فراغت یافته است. از عنوان کتاب برمی‌آید که قرآن کریم تحریف شده همان گونه که بنابر عقیده مسلمانان انجیل و تورات تحریف شده است؛ اما بنابر متن کتاب و نیز بنابر آنچه شیخ آقابزرگ تهرانی از خود محدث نوری شنیده و از او نقل کرده، مراد محدث نوری از تحریف کتاب این نیست که قرآن فعلی کلام خدا نیست یا چیزی بر آن افزوده یا پس از جمع القرآن(جمع آوری قرآن در زمان عثمان به عفان به شکل یک کتاب)چیزی از آن کاسته شده است.[۸]
 
به باور محدث نوری قرآن فعلی دقیقا همان است که در زمان عثمان جمع آوری شد و به صورت یک کتاب میان دو جلد درآمد. او معتقد است که از پاره‌ای روایات برمی‌آید: پیش از جمع آوری، آیاتی در قرآن بوده که پس از آن و هم اکنون در آن نیست و نزد معصوم (ع)محفوظ است و ما نمی‌دانیم که آنچه حذف شده، چه بوده است و تنها بنابر روایاتی[که در کتاب ذکر کرده]به اجمال خبر داریم که چیزی از قرآن کاسته شده است. نام کتاب محدث نوری یعنی فصل الخطاب فی تحریف الکتاب عالمان معاصر او و مردمان آن روزگار را به این اشتباه انداخت که مراد او این است که قرآن نیز مانند انجیل و تورات عین کلام الله نیست.
 
او خود از این موضوع سخن گفته و نزد شاگردش آقا بزرگ تهرانی از نامگذاری کتاب به این عنوان اظهار پشیمانی کرده و گفته خوب بود که نام کتاب را «فصل الخطاب في عدم تحريف الكتاب» یا «القول الفاصل في اسقاط بعض الوحي النازل» می‌نهادم تا مردم را این گمان خطا پیش نیاید. مراد محدث نوری از تحریف، نقیصه(کاسته شدن)است نه زیادت و نه تغییر و تصرف در کلمات و آیات قرآن فعلی.
 
آقابزرگ تهرانی، هنگام معرفی کتاب در مجموعه بزرگ کتاب‌شناسی‌اش، این کتاب را کتابی در رد تحریف قرآن می‌خواند و می‌نویسد: «أثبت فيه عدم التحريف بالزيادة والتغيير والتبديل وغيرها؛ در این کتاب، عدم تحریف قرآن را اثبات کرده است و دور بودنش از تحریف به زیادت و تغییر و تبدیل و جز آن.»[۹]
 
از همان آغاز علمای شیعه به تالیف کتابهایی در مقابله با این کتاب دست زدند از جمله شيخ محمود تهرانى در سال 1302 ق. ردّيه‌‏اى به نام كشف الارتياب عن تحريف الكتاب بر آن نگاشت[۱۰] و محدث نورى نيز در پاسخ به آن رساله‌‏اى به نام الجواب عن شبهات كشف الارتياب را تأليف کرد و گویا از برخی نظرات خویش در کتاب اصلی بازگشت و یا نظر خود را تشریح کرد و کوشید تا سوء تفاهمهای پیش آمده را برطرف سازد او درباره این رساله گفته است رضایت ندارد کسی پیش از خواندن رساله، کتاب فصل الخطاب را بخواند و این رساله منزله تکمله کتاب فصل الخطاب است. [۱۱][۱۲]
 
* دارالسلام فیما یتعلق بالرؤیا و المنام
 
* لؤلؤ و مرجان ؛ که نخستین کتاب مستقلّی است که در ردّ خرافات ساخته و پرداخته شده درباره حماسه عاشورا تألیف شده است.
 
* جنة المأوی فیمن فاز بلقاء الحجة علیه‌السلام
 
* النجم الثاقب ؛ که کتابی جامع درباره امام زمان(عج) بوده، به زبان فارسی نگاشته شده است.
 
* مستدرک مزار البحار
 
* معالم العِبَر [۱۳]
 
* ديوان شعر؛ اين كتاب كه به عنوان «مولوديه» نيز مشهور است، مجموع قصايدى است كه در ايام ولادت ائمه اطهار(ع) سروده است و هم چنين مشتمل بر قصيده‌‏اى در مدح صاحب الزمان(ع) و مدح سامراء مى‏‌باشد.
 
* موالید الائمة [۱۴]
 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
 
پانویس
 
1ـ نوری، ج۱، ص۴۲.
2 ـ  امین، ج۶، ص۱۴۴.
3 ـ  نوری، ج۱، ص۴۲
4 ـ  امین، ج۱، ص۱۴۳.
5 ـ نجم ثاقب، ج 1، ص 24 - 26.
6 ـ امین، ج۶، ص۱۴۴.
7 ـ اعیان الشیعه، ج۶، ص۱۴۴
8 ـ  آقا بزرگ الطهراني - ج 16 - ص 231 - 232 و ج 18 - ص 9 - 10
9 ـ ج 16 - ص 231 - 232
10 ـ الذريعة - آقا بزرگ الطهراني - ج 18 - ص 9 - 10
11 ـ نجم ثاقب، ج 1، ص 31 و 32.
12 ـ الذريعة - آقا بزرگ الطهراني - ج 16 - ص 231 - 232 و ج 18 - ص 9 - 10
13 ـ امین، ج۶، ص۱۴۴ و۱۴۵
14 ـ نجم ثاقب، ج 1، ص 31 و 32.
 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
 
منابع
 
امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعة، بیروت، دار التعارف، بی‌تا.
طهرانی، آقابزرگ، الذريعة الی تصانیف الشیعه، دار الأضواء، چاپ سوم، بيروت، بیتا.
نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.
نوری، میرزا حسین، نجم ثاقب، قم، مسجد جمكران، ۱۳۸۴ ق.
کتاب شناخت سیره معصومان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.
 
……..........

Copyright © 2013 Moballeq, All rights reserved