شنبه, 30 دی 1396 22:46

شناسنامه شیطان در قرآن

 شیطان و ماهیت او

 

پرسش با عرض سلام و خسته نباشید آیا سوره ای در قرآن وجود دارد که به اصطلاح شناسنامه شیطان ربطی داشته باشد؟

پاسخ

 

درقرآن مجید در 63 آیه نام شیطان آمده است ودر11 آیه نام ابلیس  ودر 17 آیه نام شیاطین آمده است قرآن شناسنامه شیطان و ماهیت اورا این طور بیان می دارد که  از آیات متعدد قرآن استفاده می شود که ماده اولیه شیطان[1] «آتش» بوده است؛ مثلاً، در آیه ای می فرماید: «و اذقلنا للملائکة اسجدوا لادم فسجدوا الاّ ابلیس کانَ من الجنّ ففسق عن امر ربّه.» [2]چنان که ملاحظه می شود، این آیه شریفه، ابلیس را از جن می داند. ابلیس اسم خاص همان شیطانی است که اغواگر حضرت آدم بود و خدای تعالی در قرآن گاهی با عنوان «ابلیس» و گاهی با عنوان «شیطان» از او تعبیر می کند.[3]خود شیطان هم خلقت خود را از آتش می داند، آن جا که خداوند از او سؤال می کند: چه چیزی مانع سجده کردن تو بر آدم شد، گفت: «انا خیرٌ منه خلقتنی من نارٍ و خلقته من طینٍ.» در جای دیگر، می گوید: «ءَاسجدُ لمن خلقت طینا» [4]به تصریح قرآن، شیطان از فرمان خدا سرپیچی کرد: «ابی واستبکر و کان من الکافرین» [5]؛ «کان من الجنّ استکبرو کان من الکافرین؛[6] «انّ الشیطان کان للرّحمن عصّیا.» [7]و قرآن شیطان را دارای ذریّه می داند، آن جا که می فرماید: «واذ قلنا للملائکة اسجدوا لآدم فسجدوا الاّ ابلیس کان من الجن ففسق عن امر ربّه افتتخذونه و ذرّیّته اولیاء من دونی و هم لکم عدوٌ بئس للظالمین بدلاً.» [8]قرآن در آیات متعددی، شیطان را دشمن آشکار انسان می داند و انسان را از پی روی او برحذر می دارد: «و انّ الشیطان للانسان عدوٌ مبینٌ» [9]؛ افتتخذونه و ذرّیّته اولیاء من دونی و هم لکم عدّوٌ.» [10]وخداوند چهار وسیله و برنامه برای شیطان در اضلال و اغوای دیگران برمی شمرد:   1. «واستفزز من استطعت منهم بصوتک»؛ هر که را توانستی با صدایت تحریک کن و وسوسه نما.

2. «واجلب علیهم بخیلک و رجلک»؛ با فریادت لشگر سواره و پیاده را به جانب آنان روانه کن.

3. «و شارکهم فی الاموال و الاولاد»؛ و با آنان در اموال و اولاد شریک شو.   4. «و عدهم»؛ و به آن ها وعده (دروغین) بده و (آن ها را بفریب».   وبا این سابقه و شناسنامه ای که شیطان برای خودش درست کرده است انسان ها را از امور خیر باز می دارد وشروع می کند به پرداختن این کارها:   1. وعده فقر؛ انسان را از انفاق و ادای زکات و خمس بازداشتن تا مبتلا به فقرنشود: «الشیطان یعدُکم الفقر»[11]   2. امر به فحشا؛ «... و یأمرکم بالفحشاء»

3. امر به منکر؛ «فانه یأمر بالفحشاء و المنکر» [12]؛   4. ترساندن دوستان خود (تا مبادا جهاد کرده، با کفّار مواجه شوند)؛ «انّما ذلکم الشیطان یخوّف اولیاءه فلاتخافوهم و خافون ان کنتم مؤمنین» [13]   5. ایجاد دشمنی بین مسلمانان از طریق شرب خمر و قماربازی: «انّما یرید الشیطان ان یوقع بینکم العداوة و البغضاء فی الخمر و المیسر» [14]   6. بازداشتن انسان از یاد خدا: «و امّا ینسینک الشیطان بعد الذکری فلا تعقد بعد الذکری مع القوم الظالمین» (انعام:68)؛ «استحوذ علیهم الشیطان فانسیهم ذکراللّه» [15]؛   7. در آرزو قرار دادن: «یعدهم و یمنیّهم و ما یعدهم الشیطان الاّ غرورا» [16]؛   8. جدال در مورد خدا: «و من النّاس من یجادل فی اللّهِ بغیر علمٍ و یتّبع کلَّ شیطانٍ مرید» [17]  

--------------------------------------------------------------------------------

[1] التحقیق فی کلمات القرآن الکریم،ج6،ص68  

[2] سوره کهف/آیه 5  

[3] آیاتی که در آن ها از او با عنوان ابلیس یادکرده است: مانند: «و اذقلنا للملائکةِ اسجدوا لادم فسجدوا الاّ ابلیس ابی و استکبر و کان من الکافرین» (بقره:34) و نیز ر. ک: حجر: 3132 / اسرا: 61/ کهف: 50 / طه: 116/ ص: 7475. در بعضی موارد نیز با عنوان شیطان از او نام می برد: مانند: «یا بنی آدم لایفتننّکم الشیطان کما اخرج ابویکم من الجنّة.» (اعراف: 27) و نیز ر.ک: بقره: 26 / طه: 120. ضمنا از جمله آیاتی که به خوبی دلالت می کنند بر این که این شیطان همان ابلیس است آیات 61-65 اسراء می باشند.  

[4] اسراء:61  

[5] (بقره: 34)  

[6] »(ص:74)  

[7] (مریم: 44)  

[8] (کهف: 50)

[9] (یوسف: 5)  

[10] (کهف: 50)  

[11] بقره:268)  

[12](نور: 21)

[13] (آل عمران: 175)  

[14] (مائده: 91)؛  

[15] (مجادله: 19)  

[16](نساء: 120)

[17](حج: 3)

-----------

/www.hawzah.net

Copyright © 2013 Moballeq, All rights reserved